Dlaczego lekarz pracujący w szpitalu na kontrakcie B2B
powinien korzystać z IOD lub eksperta ds. RODO?
1. Uzasadnienie prawne i organizacyjne
Lekarz wykonujący świadczenia zdrowotne w szpitalu na
podstawie kontraktu B2B powinien rozważyć stałą współpracę z inspektorem
ochrony danych (IOD) lub ekspertem ds. ochrony danych osobowych. Wynika to
przede wszystkim z charakteru przetwarzanych danych, odpowiedzialności lekarza
za własne działania oraz konieczności rozdzielenia obowiązków szpitala od
obowiązków lekarza jako przedsiębiorcy.
Najważniejsze jest to, że kontrakt B2B nie przenosi
automatycznie na szpital całej odpowiedzialności lekarza za przetwarzanie
danych osobowych. Jednocześnie nie oznacza, że lekarz zawsze jest odrębnym
administratorem danych swoich pacjentów. Status ten należy ustalić na podstawie
rzeczywistego podziału decyzji, celów i sposobów przetwarzania danych, a nie
wyłącznie na podstawie formy zatrudnienia.
Lekarz może korzystać z systemów informatycznych,
infrastruktury i dokumentacji szpitala, ale jednocześnie prowadzić własną
działalność gospodarczą, zawierać umowy z innymi podmiotami, korzystać z
własnego sprzętu lub świadczyć usługi w kilku placówkach. Każda z tych
okoliczności może rodzić odrębne ryzyka związane z ochroną danych.
2. Dlaczego lekarz B2B potrzebuje profesjonalnego
wsparcia?
1. Odpowiedzialność za dane pacjentów
Lekarz przetwarza dane dotyczące zdrowia, czyli szczególną
kategorię danych osobowych w rozumieniu art. 9 RODO. Nieprawidłowe
udostępnienie dokumentacji, utrata danych lub wysłanie ich niewłaściwemu
odbiorcy może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, finansowych i
zawodowych.
2. Ustalenie, kto jest administratorem danych
W zależności od organizacji świadczeń administratorem może
być szpital, lekarz prowadzący własną praktykę albo więcej niż jeden podmiot w
odpowiednim zakresie. Ekspert pomaga ustalić role i obowiązki oraz ocenić, czy
potrzebne są dodatkowe uzgodnienia lub umowy.
3. Bezpieczne korzystanie z systemów i sprzętu
Korzystanie z prywatnego telefonu, poczty elektronicznej,
chmury, komunikatorów lub nośników danych do celów zawodowych może spowodować
nieuprawnione ujawnienie danych. Ekspert określa dopuszczalne zasady
korzystania ze sprzętu i pomaga wdrożyć adekwatne zabezpieczenia.
4. Umowy z dostawcami usług
Jeśli lekarz jako przedsiębiorca korzysta z zewnętrznego
systemu medycznego, księgowego, hostingu, poczty lub usług IT, trzeba ustalić
role stron i wymagane zabezpieczenia. Gdy dostawca przetwarza dane w imieniu
lekarza, może być konieczna umowa powierzenia zgodna z art. 28 RODO.
5. Reagowanie na naruszenia ochrony danych
W przypadku wycieku dokumentacji, utraty urządzenia lub
nieuprawnionego dostępu trzeba szybko ocenić ryzyko i ustalić obowiązki
zgłoszeniowe. Zależnie od roli lekarza oraz okoliczności naruszenia obowiązki
mogą spoczywać na szpitalu, lekarzu lub obu podmiotach w ich właściwym
zakresie.
6. Dowody zgodności z RODO
W razie kontroli, skargi pacjenta lub sporu lekarz powinien
móc wykazać, że przyjął adekwatne środki ochrony danych. W zależności od
zakresu jego działalności może to wymagać procedur, analizy ryzyka, ewidencji
upoważnień, dokumentowania incydentów oraz weryfikacji dostawców.
3. IOD czy ekspert ds. RODO – kogo powinien wybrać
lekarz?
To rozróżnienie ma znaczenie prawne i praktyczne.
|
Kryterium |
IOD |
Ekspert ds. RODO |
|
Status |
Formalnie wyznaczona funkcja na podstawie art. 37–39 RODO |
Doradca lub podmiot świadczący usługi zgodności |
|
Główne zadanie |
Informowanie, doradzanie, monitorowanie zgodności i współpraca
z organem nadzorczym |
Praktyczna pomoc w dokumentacji, analizach, umowach i
zabezpieczeniach |
|
Niezależność |
Musi być zapewniona zgodnie z art. 38 RODO |
Zakres niezależności wynika z umowy i zasad wykonywania
usługi |
|
Dokumentacja |
Może doradzać i monitorować, ale nie przejmuje
odpowiedzialności administratora |
Może przygotowywać dokumentację i wspierać wdrożenie
rozwiązań |
|
Obowiązek posiadania |
Zależy od przesłanek z art. 37 RODO |
Nie ma ogólnego obowiązku zatrudniania eksperta |
|
Forma współpracy |
Zatrudnienie lub umowa o świadczenie usług; funkcję można
powierzyć zewnętrznie |
Umowa B2B, abonament lub zlecenie konkretnego zadania |
Ważne: lekarz nie ma automatycznego obowiązku wyznaczania
własnego IOD tylko dlatego, że pracuje na kontrakcie B2B w szpitalu. Obowiązek
trzeba ocenić na podstawie art. 37 RODO, w szczególności tego, czy główna
działalność obejmuje przetwarzanie danych o zdrowiu na dużą skalę.
W przypadku
indywidualnej praktyki lekarskiej samo przetwarzanie danych pacjentów nie
oznacza automatycznie obowiązku wyznaczenia IOD.
Jeżeli lekarz nie ma obowiązku powołania IOD, ale potrzebuje
pomocy w realizacji obowiązków RODO, często bardziej adekwatna będzie
współpraca z ekspertem ds. RODO, który będzie wspierał go w konkretnych
zadaniach.
4. Dlaczego IOD szpitala nie zawsze wystarczy?
IOD szpitala doradza administratorowi danych, którym w
typowej sytuacji jest szpital, i monitoruje przestrzeganie przepisów w zakresie
jego działalności. Nie oznacza to automatycznie, że zapewnia lekarzowi
prowadzącemu działalność B2B pełną obsługę jego własnej działalności
gospodarczej.
Przykładowo, lekarz może potrzebować odrębnego wsparcia w
zakresie:
- ustalenia,
czy w konkretnym procesie działa jako osoba upoważniona przez szpital,
odrębny administrator czy podmiot pełniący inną rolę;
- weryfikacji
umów zawieranych przez jego praktykę z dostawcami systemów i usług;
- oceny
ryzyka korzystania z prywatnych urządzeń, poczty i chmury;
- określenia
zasad przechowywania i usuwania dokumentacji;
- przygotowania
na wypadek naruszenia ochrony danych;
- oceny,
czy dokumentacja i rozwiązania organizacyjne jego własnej praktyki są
adekwatne do rzeczywistych procesów.
Nie należy jednak tworzyć dokumentacji ani dublować procedur
tylko po to, by formalnie posiadać własny zestaw dokumentów. Zakres wsparcia
musi wynikać z faktycznej roli lekarza i rzeczywistych procesów przetwarzania
danych.
5. Uzasadnienie biznesowe – dlaczego to się lekarzowi
opłaca?
Z punktu widzenia lekarza prowadzącego działalność
gospodarczą współpraca z ekspertem ds. RODO może być traktowana jako element
zarządzania ryzykiem zawodowym i biznesowym, a nie tylko jako koszt
administracyjny.
|
Potencjalny problem |
Wartość wsparcia eksperta |
|
Wyciek danych pacjentów |
Pomoc w ocenie naruszenia, dokumentowaniu zdarzenia i
ustaleniu obowiązków |
|
Spór ze szpitalem o odpowiedzialność |
Analiza podziału ról, umów, uprawnień i obowiązków |
|
Nieprawidłowa umowa z dostawcą IT |
Weryfikacja zgodności umowy i zasad przetwarzania danych |
|
Skarga pacjenta lub kontrola UODO |
Przygotowanie dokumentacji i wsparcie w odpowiedzi na
zarzuty |
|
Zmiana systemu informatycznego lub rozpoczęcie współpracy
z nowym podmiotem |
Ocena ryzyka przed wdrożeniem |
|
Korzystanie z własnego sprzętu i usług chmurowych |
Opracowanie zasad ograniczających ryzyko nieuprawnionego
dostępu |
Trzeba przy tym pamiętać, że sama umowa z ekspertem ani
wyznaczenie IOD nie zwalnia lekarza z odpowiedzialności za jego własne decyzje
i działania. Wsparcie specjalisty pomaga jednak właściwie rozpoznać ryzyka,
wdrożyć zabezpieczenia i wykazać dochowanie należytej staranności.
6. Uzasadnienie do oferty usług dla lekarzy
B2B
Dlaczego lekarz pracujący na kontrakcie B2B powinien mieć
własne wsparcie w zakresie RODO?
Kontrakt B2B nie oznacza, że wszystkie obowiązki związane z
ochroną danych osobowych przejmuje szpital. Zakres odpowiedzialności lekarza
zależy od rzeczywistej roli, jaką pełni w poszczególnych procesach
przetwarzania danych.
Lekarz wykonujący działalność gospodarczą funkcjonuje nie
tylko jako członek zespołu medycznego, ale również jako przedsiębiorca, który
może zawierać własne umowy, korzystać z usług zewnętrznych dostawców i
podejmować decyzje dotyczące organizacji swojej praktyki.
Dane pacjentów, w szczególności dane dotyczące zdrowia,
wymagają szczególnej ochrony. Błąd w sposobie ich przechowywania, udostępniania
lub zabezpieczenia może prowadzić do skarg pacjentów, postępowań przed organem
nadzorczym, roszczeń odszkodowawczych i sporów dotyczących odpowiedzialności.
Dlatego warto zapewnić sobie profesjonalne wsparcie IOD lub
eksperta ds. RODO, który pomoże ustalić obowiązki lekarza, zweryfikować umowy,
ocenić ryzyka, przygotować odpowiednią dokumentację i opracować zasady
bezpiecznego korzystania z systemów informatycznych.
Nie chodzi o tworzenie dokumentów dla samej dokumentacji.
Chodzi o to, aby lekarz wiedział, za co odpowiada, jakie środki ochrony
powinien stosować i jak wykazać, że prawidłowo realizuje obowiązki wynikające z
RODO.
RODO w praktyce lekarskiej to nie tylko obowiązek
formalny. To również element ochrony zawodowej, bezpieczeństwa pacjentów i
stabilności prowadzonej działalności gospodarczej.
.jpg)

.jpg)
.jpg)
.jpg)

.jpg)
.jpg)